⚠️ VKİ bir tarama aracıdır ve sağlığı teşhis etmez. Kas kütlesi, kemik yoğunluğu veya vücut kompozisyonunu hesaba katmaz. Kişiselleştirilmiş tavsiye için bir sağlık uzmanına danışın.
Türkiye'nin en kapsamlı VKİ (Vücut Kitle İndeksi) hesaplayıcısıyla metrik (kg/cm) veya imperial (lbs/ft) birimlerle anında VKİ skorunuzu öğrenin. DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) standartlarına göre kilo kategorinizi (zayıf, normal, fazla kilolu, obez) ve kişiselleştirilmiş sağlıklı kilo aralığınızı keşfedin. VKİ ölçeğinde konumunuzu görsel göstergelerle görün ve ideal kilo hedefinizi (VKİ 22) belirleyin. Şiddetli zayıflıktan (< 16) obezite sınıf III'e (≥ 40) kadar tüm VKİ kategorilerini ve her aralığın sağlık etkilerini anlayın. Tüm hesaplamalar standart VKİ formülünü takip eder: kilo (kg) / boy (m)². Sağlık takibi, fitness hedefleri, doktor konsültasyonları ve sigorta başvuruları için mükemmel. Not: VKİ bir tarama aracıdır ve kas kütlesi, kemik yoğunluğu, yaş veya etnik köken hesaba katmaz—kişiselleştirilmiş sağlık değerlendirmesi için sağlık uzmanlarına danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
Yaşım ve cinsiyetim için sağlıklı VKİ nedir?
DSÖ'nün standart sağlıklı VKİ aralığı (18.5-24.9) cinsiyet fark etmeksizin 18-65 yaş arası yetişkinler için geçerlidir. Ancak kadınlar aynı VKİ'de erkeklerden doğal olarak %6-11 daha yüksek vücut yağına sahiptir. Yaşlı yetişkinler (65+) için biraz daha yüksek VKİ (23-27) daha sağlıklı olabilir—çalışmalar yaşlılar için VKİ 25-27'de en düşük ölüm oranını göstermektedir. Çocuklar ve gençler yetişkin kategorileri değil, yaş ve cinsiyete özgü VKİ yüzdeliklerini kullanır. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı çocuklar için büyüme eğrileri ve VKİ persentil tabloları kullanır.
VKİ sporcular ve kaslı insanlar için doğru mu?
Hayır, VKİ sporcular ve çok kaslı bireyler için yanlıştır. Kas yağdan daha ağırdır, bu nedenle vücut geliştiriciler, ragbi oyuncuları ve güç sporcuları düşük vücut yağına (%8-15) rağmen genellikle 'fazla kilolu' (VKİ 25-29.9) veya 'obez' (VKİ 30+) sınıflandırmalarına sahiptir. Örneğin, NFL koşu oyuncuları ortalama VKİ 30.5 ile %10 vücut yağına sahiptir. Türkiye'de milli takım sporcuları, güreşçiler ve halterci VKİ yerine vücut yağ yüzdesini (erkekler < %18, kadınlar < %25 = atletik) veya bel-kalça oranını kullanmalıdır.
Boyum için ne kadar ağırlıkta olmalıyım?
Sağlıklı VKİ (18.5-24.9) için hesaplayın: Min kilo = 18.5 × boy² (metre), Maks kilo = 24.9 × boy² (metre). Örnekler: 1.60 m: 47.4-63.7 kg. 1.70 m: 53.5-72.0 kg. 1.80 m: 59.9-80.7 kg. İdeal kilo (VKİ 22): 22 × boy² (metre). Bunlar kılavuzlardır—bireysel ideal kilo kas kütlesi, vücut yapısı ve vücut kompozisyonuna göre değişir. Türkiye'de ortalama erkek boyu 1.74 m (ideal kilo 66.4 kg), ortalama kadın boyu 1.61 m (ideal kilo 57.0 kg).
Hangi VKİ obez sayılır?
DSÖ standartlarına göre VKİ ≥ 30 obez olarak sınıflandırılır. Obezite daha da bölünür: Sınıf I (30-34.9), Sınıf II (35-39.9), Sınıf III (≥ 40, ayrıca şiddetli veya morbid obezite olarak adlandırılır). Obezite sağlık risklerini önemli ölçüde artırır: tip 2 diyabet (4-7× daha yüksek), kalp hastalığı (2-3×), inme (2×), belirli kanserler (1.5-2×), uyku apnesi (4×) ve osteoartrit (4-5×). Sınıf III obezite yaşam beklentisini 8-10 yıl azaltır. Türkiye'de obezite prevalansı: yetişkinlerde %32 (2019 TÜİK verileri), kadınlarda %41, erkeklerde %24. Sağlık Bakanlığı obezite ile mücadele programları yürütüyor.
VKİ farklı etnik kökenler için farklı olabilir mi?
Evet! DSÖ, daha düşük VKİ'lerde daha yüksek vücut yağ yüzdesi ve sağlık riskleri nedeniyle Asya popülasyonları için değiştirilmiş VKİ sınır değerleri önermektedir. Asya sınır değerleri: Fazla Kilolu ≥ 23 (25'e karşı), Obez ≥ 27.5 (30'a karşı). Çalışmalar Asyalıların VKİ 23-24'te tip 2 diyabet geliştirdiğini, Kafkasyalıların ise VKİ 30+'da geliştirdiğini göstermektedir. Tersine, Pasifik Adalıları ve Polinezyalılar daha fazla kas kütlesi ve kemik yoğunluğu nedeniyle daha yüksek VKİ'lerde daha düşük sağlık risklerine sahiptir. Türkiye'de Orta Doğu popülasyonu için standart DSÖ sınır değerleri kullanılır, ancak bireysel değerlendirme önemlidir.
VKİ'mi güvenli bir şekilde nasıl düşürebilirim?
Güvenli kilo kaybı: günde 500-1,000 kalori açığı ile haftada 0.5-1 kg. Diyet (300-500 kalori azaltma) ve egzersizi (200-500 kalori yakma) birleştirin. 1 VKİ puanı kaybetmek için (tipik olarak 2-3 kg), toplam 15,000-21,000 kalori açığına ihtiyacınız var (kg yağ başına 7,700 kalori). Odaklanın: tam gıdalar, yağsız protein (vücut ağırlığı kg başına 1.6-2.2 g), sebzeler, işlenmiş gıdaları ve şekeri azaltın. Egzersiz: haftada 150-300 dakika orta tempolu kardiyovasküler + haftada 2-3× güç antrenmanı. Çöküş diyetlerinden kaçının (< 1,200 kalori/gün)—kas kaybına ve metabolik yavaşlamaya neden olurlar. VKİ ≥ 35 ise veya sağlık sorunlarınız varsa doktora danışın. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı obezite poliklinikleri ücretsiz diyet danışmanlığı ve egzersiz programları sunuyor.
VKİ ile vücut yağ yüzdesi arasındaki fark nedir?
VKİ kilo-boy oranıdır (yağı doğrudan ölçmez). Vücut yağ yüzdesi, yağ kütlesinin toplam vücut ağırlığına gerçek oranıdır (DEXA, biyoelektrik empedans veya kaliper ile ölçülür). Aynı VKİ'ye sahip iki kişi çok farklı vücut yağına sahip olabilir: VKİ 27 olan kaslı bir sporcu %12 vücut yağına (sağlıklı) sahip olabilirken, VKİ 27 olan hareketsiz bir kişi %30 vücut yağına (yüksek risk) sahip olabilir. Sağlıklı vücut yağı: erkekler %10-20 (sporcular %6-13), kadınlar %18-28 (sporcular %14-20). Vücut yağ yüzdesi sağlık değerlendirmesi için daha doğrudur ancak VKİ'den ölçülmesi daha zordur. Türkiye'de spor salonları ve sağlık merkezleri biyoelektrik empedans analizi (BIA) ile vücut yağ ölçümü yapar.
VKİ 25 fazla kilolu mu yoksa normal mi?
VKİ 25.0, 'fazla kilolu' kategorisi (25-29.9) için eşik değerdir. Ancak VKİ 25-27 düşük riskli fazla kilolu olarak kabul edilir—sağlık riskleri VKİ 30+'ya kıyasla minimumdur. Birçok sağlık uzmanı, özellikle düzenli egzersiz yapanlar için VKİ 23-27'yi kabul edilebilir bulur. Anahtar vücut kompozisyonudur: yüksek kas kütlesi ve düşük vücut yağı ile VKİ 25, düşük kas ve yüksek yağ ile VKİ 23'ten daha sağlıklıdır. VKİ 24.9'a karşı 25.0 konusunda takıntı yapmak yerine bel çevresi (erkekler < 102 cm, kadınlar < 88 cm) ve fitness seviyesine odaklanın. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı VKİ 25-29.9 için yaşam tarzı değişiklikleri (diyet + egzersiz) öneriyor, ilaç tedavisi genellikle VKİ ≥ 30'da başlıyor.